چیمەن ئارس زادە
لەماوەی سەد ساڵی ڕابردوودا چەندین شۆڕشی سیاسی لە سەرانسەری جیهاندا هەبووە، کە بە شێوەیەکی گشتی شکستیان هێناوە لە جێبەجێکردنی یاسا سەرەتاییەکانیان. لەگەڵ ئەوەشدا، ڕەوتی گشتی بەرەو دێموکراسی هەر بەردەوامە، بەڵام لە هەندێک حاڵەتدا، وەک شۆڕشی ساڵی ١٣٥٧ی هەتاوی لە ئێران، تەنانەت گەڕانەوەش بۆ ستەمکاری کۆن زیادی کردووە، یەکێک لە لاوازییە بنەڕەتییەکانی پێشکەوتن و شۆڕشە سیاسییەکان، جیاوازییە لە داواکاری گۆڕانکاری سیاسی لە چوارچێوەی کۆمەڵایەتیدا. شۆڕشی بنەڕەتی لە چوارچێوەی کۆمەڵگە و کەلتووری سیاسیدا ئەولەویەتی هەیە بەسەر پێشکەوتنەکانی ئابووری و دەستەی سیاسی فەرمانڕەوادا، مەگەر چوارچێوەی کۆمەڵایەتی بچێتە ناو ئەو پەرەسەندنە شۆڕشگێڕانەیەوە، هەر شۆڕشێک لە سەرەوە و گۆڕانکارییەکان تەنانەت ڕووبەڕووی ئەگەری گەڕانەوەی ستەمکاری کۆن و ئەمجارە بەهێزتر دەبێتەوە. لێرەدایە کە گرنگی بزووتنەوەی ژنان لە کۆمەڵگەی ئێمەدا زیاتر ڕوون دەبێتەوە. بزووتنەوەی ژنان بەرەو دامەزراوەییکردنی پێکهاتەی نوێ هەنگاو دەنێت بە ئامانجی بەدەستهێنانی مافی یەکسان لە هەموو ئاستەکانی کۆمەڵگەدا.
شۆڕشی ژنان لەدژی هەموو پێکهاتەکانی دەسەڵاتی پێشوو بەڕێوەدەچێت، ئەمە دەتوانێت ببێتە بەڵێنی سەرکەوتنێکی بڕیاردەرانە و نەگەڕاوە بۆ شۆڕش، ژنان توانای ئەوەیان هەیە کە سەرکردایەتی شۆڕشە گشتییەکان بکەن و تا ئەو کاتەی ژنان لە پێشەوەی شۆڕشەکاندا نەبن، ئازادی و یەکسانی بەدی نایەت، ئەوە ژنانن کە دەتوانن منداڵی ئازادی پێگەیشتوو و تەواو بکەن بۆ ئەوەی کۆمەڵگای مرۆڤایەتی بتوانێت ئازادی بەدەست بهێنێت، ئەگەر شۆڕشێکی ئازادکەر لەم بەشە خراپەی جیهاندا هەبێت، ئەوا شۆڕشی ژنان دەبێت.
بزووتنەوەی خەباتی هەموو نەتەوەیەک بەرهەم دەهێنێت کاتێک ژنان ڕۆڵی پێشکەوتوو و کاریگەر لەو ڕۆڵەدا دەبینن، دامەزراوەی بیرکردنەوەی دیکتاتۆرەکان و فەرمانڕەوا ئایینی و پیاوسالارییەکان بە تەواوی لەم چەمکە تێگەیشتوون، کە ژنانی ئاگا، بیرمەندانی بیرکردنەوە و بیرکردنەوە، کۆڵەکەی دیکتاتۆریەت و دیکتاتۆریی خۆیان تێکبدەن، بۆیە دیکتاتۆرەکان هەمیشە هەوڵ دەدەن.
بزووتنەوەیەکی ئازادیخوازی کە هەوڵی بەرەنگاربوونەوەی دیکتاتۆر و لەناوبردنی کۆمەڵگەی ئایینی و پیاوسالاری دەدات، دەبێت بە تەواوی لە دەسەڵات و ڕۆڵی ژنانی ڕۆشنبیر تێبگات و ئەم بزووتنەوەیە سەرکەوتنی تەواو بەدەست دەهێنێت کاتێک ڕۆڵی ژنان لە گۆڕەپانی سیاسی و کۆمەڵایەتی و سیاسیدا بە نرخ دەزانن.
چونکە ژنان دەتوانن وەک هاندەرێک خزمەت بکەن بۆ بەدەستهێنانی سەرکەوتن و ڕووخاندنی دیکتاتۆر یەکی ئازاد و یەکسان و دادپەروەری.
هەتا نەوەیەک لە ژنانی ئازاد و گشتگیر بوونی هەبێت، هەرگیز نەوەیەک لە پیاوانی ئازادیخواز نابینین کە لە پێناوی دادپەروەری و یەکسانی و مرۆڤایەتیدا شەڕ بکەن.
ژنانی ئازادیخواز و بیرمەندی هەمان کۆمەڵگە ڕاهێنان بە دادپەروەری و ڕۆشنبیری دەکەن.
