ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ١٤.٠٣.٢٠٢٦ یەکیەتیی ژنانی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە نۆروێژ یادی دامەزرانی ٨٠ ساڵەی یەکیەتیی ژنانی دێموکراتی کوردستانی ئێرانی بەرز ڕاگرت.
دوای بەخێرھاتنی بەشداربووان لە لایەن بەڕێوەبەری بەرنامە خاتوو تەوار ئەحمەدی و سروودی نەتەوایەتی ئەی ڕەقیب و خولەکێک بێدەنگی بۆ گیانی پاکی شەھیدان، بەرنامەکە دەستی پێکرد.
پەیامی کۆمیتەی ژنان لە لایەن خاتوو شایستە ڕەحمانی ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری کۆمیتە پێشکەش کرا. پێشکەش کردنی پارچە شیعرێک لە لایەن خاتوو ئیقباڵ یەزدانپەرست.
کۆڕگێڕی یەکەم خاتوو پەری ڕەشیدیان بابەتێکی لە سەر مێژووی یەکیەتیی ژنان و خەسارناسی پێشکەش. ڕەشیدیان چووە سەر خەباتی ژنانی کورد لە دیرۆکی کوردستان و مێژووی ڕێکخراوی یەکیەتیی ژنان ھەر لە سەردەمی کۆماری کوردستانەوە تا ئەمڕۆ. یەکەم ڕێکخراو کە لە مێژووی کورد دا ڕوویداوە لە ئیستەمبووڵ لە ساڵی ١٩١٩ بوو کە بە ناوی کۆمەڵەیە تەیالییا ژنی کورد بوو. گرنگی ژن لە نێو دەستەڵاتی بڕیاردان. ھاوپەیمانی ئەو ٥ ڕێکخراوەی ژنانی ڕۆژھەڵاتی کوردستانی بە گرنگ و پێویست زانی بۆ ئەوەی بتوانن ڕۆڵێکی باشیان ھەبێت لە بەڕێوەبردنی وڵات.
کۆڕگێڕی دووھەم خاتوو شلێر باپیری باسێکی لە سەر ٠٨ ساڵەی یەکیەتیی ژنان و جێندەری و فەمینیست پێشکەش کرد. لە باسێکیتردا تیشکی خستە سەر چوار قۆناغی جیاواز لە رێکخستنی ژنان لە ساڵی ١٩٤٦ تا ٢٠٢٥ و لێک گرێندانی بە بزووتنەوەی ژن،ژیان ئازادی. ھەروەھا شیکردنەوەی بزووتنەوەی ژنان لە ڕوانگەی تیۆری یەکتربڕی (ئینتەرسێکشوناڵیتی ) و پۆست کۆلۆنیالیزم. وتیان سەرەڕای سەرکوتکردن و چەوسانەوە و بەربەستبوون ڕێکخراوەکانی ژنان توانیوویانە تا ئەمڕۆژ درێژە بە خەباتی خۆیان بدەن و بەردەوامن. ئەو ستەمانەی ژنی کورد لێیان دەکرێ جیاوازە لە گەڵ ژنانی ئێرانی، چوون ژنی کورد جەندینە تا ژنانی ئێرانی. ژنانی کورد لە سەر دەمی کۆماری کوردستاندا قۆناخێکی وایان دروست کرد کە نەوەکانی دوای خۆیان بتوانن بە شێوەیەکی جوان کەڵکی لێ وەر بگرن. ڕۆڵی حیزب لە بەرەوپێش چوونی ئەو پرسە بەرز نرخاند.
بڕگەی دووھەمی پانێلەکە تەخان کرابوو بۆ بەڕێزان خاتوو گوڵان ھیجری و خاتوو سەیران سەید ئەحمەدی.
گوڵان ھیجری بابەتەکەی لە دوو بەش پێشکەش کرد. بزووتنەوەی ژنان چییە لە خەبات و تێکۆشانی کورد و ھەروەھا پرسی ژن لە نێو خیزبی دێموکرات دا. بزوتنەوەی ژنان و ڕۆڵی لە گۆڕانکاریی سیاسی و کۆمەڵایەتی. بەڕێزیان پڕژانە سەر شێوەکانی فەمینیست و ئامانجەکانی و ھەروەھا قۆناخەکانی بزووتنەوەی یەکیەتیی ژنان و ئامانجەکانی کە برێتی بوون لە: زمان، خوێندن، ماف، سیاسەت. بەشداری ژنان لە دەستەڵات و بڕیاردان لە بەڕێوەبردنی وڵات. بەشێکی تری باسەکەی لە سەر بواری ئابووری و بەشداری ژنان لە بوارەکانی کار دا و ئەوە دەبێتە ھۆی سەربەخۆیی ژنان. کەمبوونی ژن لە نێو سیاسەت وا دەکات ژنان نەتوانن لە شوێنی بڕیارداندا بن و بۆیە پێویستە بەشداری ژنان لە دامەزراوە سیاسییەکان وەک پەرلەمان، حکومەت و حیزبەکان، دەبێتە ھۆی ئەوەی سیاسەت بە شێوەیەکی یەکسان دادەڕێژڕێت. ھەروەھا ڕۆڵی بزووتنەوەی ژن لە حیزبی دیموکرات و یەکیەتیی ژنان لە سەردەمی کۆماری کوردستان و مافی ژنان لە نێو ماڵ و کۆمەڵگادا. دامەزرانی یەکیەتیی ژنان لە سەر دەمی کۆماری کوردستاندا پڕۆژەیەکی ڕۆشنگەری بوو و بەرزکدنەوەی ئاستی ڕۆشنگەری لەو سەردەمەدا. بە دروست بوونی یەکیەتیی ژنان بووە ھۆی ئەوەی سنووری ماڵ بشکێندرێ. بە مانای ئەوەی کە ژنان ببن بە خاوەن مافی خۆیان. حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە داھاتووی بزووتنەوەی
یەکیەتیی ژنان دەستی کرد بە پەروەردەی ژنان لە قوتابخانەوە، لە بواری تاکەوە بۆ بواری گشتیی. تێکەڵ بوونی ژنان لە سیاسەت. کە تێکەڵ بە سیاسەت بوو لە کاری ڕاگەیاندن و سیاسەت بەشدار دەبێت و تێکەڵ بوونی ژن لە سیاسەتدا ئەوکات ژن دەبێتە خاوەن بڕیادەر. بەشداری ژنان لە بەڕێوەبردنی وڵات وەک بوون بە پێشمەرگە و بەرگری لە وڵات و خاک و بوونی خۆشی دەسەلمێنێ.
کۆڕگێڕی چوارەم خاتوو سەیران سەید ئەحمەدی وەک پارێزەرێک باسەکەی لە سەر ڕۆڵی یاسا لە پاراستنی ژناندا. ئاگاداری لە مافەکان و ھۆکاریک بۆ بەھێزکردنی ژنان. باسێکی لە سەر ژیانی ئەو ژنانەی کە لە ماڵدا ماونەتەوە بە مرۆڤێکی کەم چاوی لێ دەکرێ. ژنان گرنگە ئەو یاسایانە وەرگرن کە بۆ ژیانی مرۆڤەکان دانراوە. ئەگەر نەیکەن بێبەش دەبن لەو مافانە. زۆر پێویستە کە ژنان بچنە دنیایی کار و زۆر لە ماڵ نەمێنێنەوە. ئەو مافانەی کە بۆ مرۆڤ دانراوە بۆ گشتییە و زۆر پێویستە ژنان کەڵکی لێ وەربگرن. لە لایەن یەکیەتیی ژنانەوە دەکرێ کۆڕو کۆبوونەوە ڕێک بخرێت بۆ ئەوەی ئەو زانیاریانە بە دروستی بدرێ بە ئەندامەکانی. باسێکی لە سەر توندووتیژی بنەماڵە و کەسە نزیکەکانی نێو بنەماڵە کرد و وتی، پێویستە زانیاریی دروست وەرگیردرێت.
گرنگە یەکیەتیی ژنان ھاوکاری ئەو ژنانە بکات کە کێشەییان بۆ دروست دەبێت لە لایەن بنەماڵەکانیانەوە و پشتیان تێ نەگرێت. لە لایەن ئەندامانی کۆمیتەی ژنان پەرتوک پێشکەش کرا بە کۆڕگێڕان.
دوای چوار کاتژمێر سیمینارەکە بە پرسیار و وڵام کۆتایی پێھات.
یەکیەتیی ژنانی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە نۆروێژ
١٤.٠٣.٢٠٢٦
