فاطمە رئوفی
امروز نگاهم به تقویم افتاد؛ بیست ویکم فوریه کنارش نوشته بودم: روز زبان مادری همان لحظه، بی هیچ درنگی، دست به قلم شدم خانه در سکوتی آرام فرو رفته بود و من، در دل این سکوت، شروع کردم به نوشتن از چیزی که بیش از یک زبان است؛ از خانه زبان مادری ام کوردی کلهری است؛ زبانی که با آن بزرگ شدەام، خندیدەام، گریستەام و جهان را فهمیدەام طبیعی ست که با پسر سه ساله ام نیز جز به زبان مادری سخن نگویم دلم نمیخواهد نخستین واژه هایی که دنیا را برایش معنا می کنند، به زبانی جز زبان ریشه هایمان باشند، هر بار که کلمات کوردی کلهری را از زبان کوچکش می شنوم قند در دلم آب می شود؛ انگار تاریخ، فرهنگ و خاطره همه با هم در صدای کودکانەاش زنده میشوند در آن لحظه ها مطمئن میشوم که زبان مادری فقط وسیلەی سخن گفتن نیست؛
خانەای ست که باید آن را به فرزندانمان بسپاریم. تا گم نشوند.
زبان مادری نخستین هدیەای است که مادر به فرزند خود میبخشد؛
هدیەای که نه تنها ابزار سخن گفتن، بلکه پایهی هویت، شخصیت و جهان بینی انسان را شکل می دهد. کودک از طریق زبان مادری دنیا را می شناسد، احساساتش را بیان می کند و نخستین پیوند عاطفی خود را با مادر، خانواده و جامعه برقرار می سازد. بە همین دلیل، آموزش زبان مادری به کودک نه یک انتخاب، بلکه مسئولیتی اخلاقی و انسانی است
محروم کردن کودک از زبان مادری، به معنای بریدن او از ریشەها، فرهنگ و تاریخ خویش است. چنین کودکی ممکن است در آیندە با نوعی خلأ هویتی روبه رو شود؛ خلأیی که مانع ارتباط عمیق او با گذشته و جامعەاش میشود. این محرومیت، حتی اگر با نیت هایی چون پیشرفت اجتماعی یا سازگاری با زبان غالب انجام گیرد، در عمل نوعی جفا در حق کودک است.
زبان مادری تنها مجموعه ای از واژه ها نیست؛ حامل لالایی ها، دعاها، ضرب المثل ها، قصه ها و خاطره هایی است که نسل ها را به هم پیوند می دهد. مادری که زبان مادری اش را
به کودک خود نمی آموزد، در حقیقت گنجینه ای زنده را از او پنهان می کند. کودک حق دارد به زبان مادری اش فکر کند، دوست بدارد، خشمگین شود و عمیق ترین احساساتش را با آن بیان کند
کوردی کلهری زبانی ریشه دار، سرشار از واژەهای اصیل، با موسیقی درونی و بار عاطفی عمیق است؛ زبان درد و شادی، مقاومت و عشق، و زبان مادرانی که قرن ها فرهنگ و هویت کوردی را زنده نگه داشته اند. هر واژهی کلهری.
بخشی از تاریخ زیسته ماست؛ تاریخی که اگر به نسل بعد منتقل نشود، آرام و بی صدا به فراموشی سپرده خواهد شد
آموزش کوردی کلهری به کودکان، تنها آموزش یک زبان نیست؛ انتقال هویت، غرور و احساس تعلق است. مادری که با زبان کلهری با فرزندش سخن می گوید، به او می آموزد که از ریشه هایش شرمگین نباشد و بداند زبانش ارزشمند و محترم است. چنین کودکی می تواند در آینده زبان های دیگر را نیز بیاموزد، اما با هویتی محکم تر و اعتمادبه نفسی عمیق تر در جامعه حضور خواهد داشت.
در پایان باید گفت، زبان مادری حق مسلم هر کودک است و مادران نقشی بی بدیل در پاسداری از این حق دارند. آموزش ندادن. زبان مادری، به ویژه زبانی غنی و کهنی چون کوردی کلهری، ظلمی خاموش اما عمیق در حق فرزند است پاسداشت زبان مادری، پاسداشت انسان است؛
پاسداشت هویت، خاطره و آینده
