ژنان لە سەنگەری ورە و باوەڕدا: چیرۆکی خۆڕاگری لە بەرامبەر زۆرداری

نەسرین یوسف‌زادە

لە مێژووی خەباتی ڕزگاریخوازانەی گەلی کورددا، ژن تەنیا وەک دایک، هاوژین یان خوشک بەشدار نەبووە، بەڵکو وەک بڕبڕەی پشتی خەبات و هێمایەکی پۆڵایینی خۆڕاگری، لە هەموو قۆناغە سەختەکاندا سەلماندوویەتی کە ڕۆحی ئازادیخوازانە، لە ڕەگەزی پۆڵا و ئاگرە. ئەو ژنانەی لێرەدا باسیان دەکەین، لە ڕیزەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، نموونەی زیندووی ئەو ژنانەن کە لە تاقیگەی مەزنی ژیاندا، بە دڵێکی پڕ لە ژان و ورەیەکی بێ‌کۆتایی، زامە قووڵەکانی شەهیدبوونی ئازیزانیان کردووە بە هەوێنی بەردەوامی و تێکۆشان.

١٧ی خەرمانان؛ ڕۆژی خوێن و خۆڕاگری
لە ١٧ی خەرمانانی ١٣٩٧دا، کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ یەکەمجار بە مووشەکی بالستیک هێرشی کردە سەر قەڵای دێموکرات؛ هێرشێک کە نەک هەر پێشێلکارییەکی ئاشکرای یاسا نێودەوڵەتییەکان بوو، بەڵکو برینێکی هەمیشەیی خستە سەر جەستەی بنەماڵەی دێموکرات. لەو ڕۆژەدا کۆمەڵێک لە تێکۆشەرانی کورد بە کاروانی نەمران پەیوەست بوون و ژمارەیەکی زۆریش بریندار بوون، کە زۆربەیان ژنان بوون.

ژنانی بریندار؛ شەهیدە زیندووەکان
لەو هێرشە دڕندانەیەدا، ژمارەیەک لە ژنانی تێکۆشەری دێموکرات کە ئەرکی ڕاپەڕاندنی کاروباری حیزبی و ڕێکخراوەییان لە ئەستۆ بوو، بریندار بوون. ئەو ژنانە نەک هەر ئازاری جەستەیییان چەشت، بەڵکو لە خەمی لەدەستدانی هاوژین و ئازیزانیشیان بەشدار بوون:
سورەیا پەیرەوان، کەژاڵ عەزیزی (هەردووکیان کچە شەهید بوون)، نەزیرە مەهدەوی، فەریدە شاوەیسی، خونچە عەبدوڵڵاپوور و حەلیمە ئەحمەدی کە هاوژینەکانیان شەهید بوو؛ خەدیجە پوورمەند کە لە کاتی کارکردنیدا کەوتە بەر پەلامار و هاوسەرەکەی گیانی بەخشی؛ شەوبۆ وەنەوشە، ژنێکی لاو کە خۆی بریندار بوو و هاوژینەکەی شەهید بوو؛ گوڵاڵە محەممەدی کە خۆی بریندار بوو و دوو برایشی شەهیدی ڕێگای ئازادین؛ سنوور خزری، ئامینە مەحموودی، تامان محەممەدی و شەهلا کاوە کە بە قووڵی بریندار بوون، بەڵام هەتا ئێستا لە خەبات و تێکۆشانی خۆیان بەردەوامن.

لەم نێوانەدا، ئەو خاتوونانەی دوای شەهیدبوونی هاوسەرەکانیان، بە ورەیەکی پۆڵایینەوە لە بەردەم کامێراکاندا پەیامی بنەماڵەی شەهیدانیان خوێندەوە و بەردەوام بە چەپکە گوڵەوە سەردانی مەزارگەی شەهیدانیان کرد، وێنەیەکی ڕوونی خۆڕاگریی ژنانی کوردن. ئەوان نموونەی ئەو ژنانەن کە سەرەڕای ئازاری قووڵی بێ‌بەشی لە نازی هاوسەر، ئەرکی پەروەردەی ڕۆڵەکانیان بە شێوازێک گرتووەتە ئەستۆ کە درێژەدەری ڕێبازی شەهیدان بن.

هێرشەکانی کۆماری ئیسلامی بۆ سەر قەڵا و بنکەکانی حیزبی دێموکرات، نەک هەر نەبووە هۆی سستبوونی ئیرادەی ئەم ژنانە، بەڵکو وای کردووە کە ئەوان بە ئاگاییەکی زیاترەوە درێژە بە خەبات بدەن. ئەم ژنانە ئەوەیان سەلماندووە کە «شەهیدبوونی خۆشەویستان» زامێکە هەرگیز ساڕێژ نابێت، بەڵام دەبێتە چرایەک بۆ ڕێنوێنیی خەباتی نەتەوەیی، تا لاوازی ئیرادە ڕێگری لە گەیشتن بە ئامانجەکان نەکات.

ئەمڕۆ، یادکردنەوەی تاڵی شەهیدانی ١٧ی خەرمانان، تەنیا پرسەیەک نییە بۆ لەدەستدانی ئازیزان؛ بەڵکو نوێکردنەوەی پەیمانە لەگەڵ ئەو ژنانەی کە لە نێوان «خوێن و فرمێسک» و «ورە و خەبات»دا، ڕێگای دووەمیان هەڵبژاردووە. ئەو ژنانە، پارێزەری ئەو کتێبخانەیەن کە بە خوێنی خۆیان و هاوسەرانیان ڕەنگ کراوە و میراتگری ئەو خەباتەن کە تا سەرکەوتنی یەکجاریی گەلی کورد بەردەوام دەبێت.