مرداد ۱۴۰۵
کمیته حقوق بشری اتحادیه زنان دموکرات کوردستان ایران، در چارچوب پایش مستمر وضعیت حقوق بشری زنان، موارد ثبت شده نقض حقوق زنان و دختران کورد در مردادماه ۱۴۰۵ را بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی نهادهای حقوق بشری، مستندسازی کرده است.
موارد ثبت شده در این ماه، طیفی از نقض حقوق زنان را شامل میشود؛ از بازداشت و محرومیت از آزادی و دادرسی عادلانه تا اعدام، زنکشی، صدور احکام قضایی و تهدید به اجرای حکم اعدام. با توجه به شرایط امنیتی حاکم بر کوردستان، محدودیت دسترسی به اطلاعات و فشار بر خانوادهها، آمار این گزارش بیانگر حداقل موارد مستند و قابل تأیید است و نمیتواند تمامی موارد نقض حقوق زنان را دربرگیرد.
۱. بازداشت زنان و دختران
در مردادماه، دستکم ٣ زن کورد بازداشت شدند:
نازنین حسینپور، ۳۴ ساله و اهل پیرانشهر؛ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شد.
بفرین احمدوش، دختر اهل ارومیه؛ در جریان یورش نیروهای اطلاعات سپاه به منزل بستگانش بازداشت شد.
شیرین مسعودی، اهل مهاباد توسط نیروهای امنیتی بازداشت و جهت بازجویی به یکی از بازداشتگاههای امنیتی ارومیه منتقل شده است.
همچنین دستکم ۳ زن بازداشتشده از ماههای گذشته، شامل زهرا پیردهقان، پروین راسق قزلباش و کژال مبارکی، در طول مرداد همچنان در وضعیت بلاتکلیفی و محرومیت از حقوق قانونی خود قرار داشتند.
۲. اعدام
در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، حکم اعدام دنیا محمدی، ۲۰ ساله و اهل ایوانغرب، در زندان مرکزی ایلام اجرا شد. او در زمان بازداشت ۱۸ سال داشت.
آمار: ۱ زن کورد اعدام شده
۳. زنکشی و خشونت علیه زنان
در مردادماه، دستکم ۱ مورد زنکشی ثبت شد:
لطیفه محمدزاده، زن ۴۹ ساله اهل سقز، توسط همسر سابق خود به قتل رسید. این مورد در چارچوب خشونت جنسیتی و زنکشی ثبت شده است.
آمار: ۱ زن کشتهشده
۴. خودکشی
در بررسی گزارشهای منتشرشده از سوی منابع حقوق بشری مورد استناد این گزارش، مورد مستند و قابل تایید جدیدی از خودکشی زنان و دختران کورد در مردادماه شناسایی نشد.
آمار ثبتشده: ۰ مورد
۵. احکام قضایی
منیژه خشنود، ۵۸ ساله و اهل بوکان، در مردادماه به سه ماه حبس تعزیری محکوم شد.
با توجه به اینکه بازداشت او پیش از مردادماه انجام شده، این مورد در بخش «بازداشتهای جدید» محاسبه نشده و صرفاً بهعنوان حکم قضایی صادرشده در این ماه ثبت شده است.
هیوا سیفیزاده، هنرمند و خواننده کورد، در مردادماه از صدور حکم چهار سال حبس توسط دادگاه بدوی با اتهام «ترویج فساد و فحشا» خبر داد. پرونده او در ارتباط با اجرای موسیقی در تهران شکل گرفته و حکم در ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ اعلام شده است.
۶. زنان در معرض خطر اعدام
پخشان عزیزی، زهرا شهباز طبری، نسیمه اسلام زهی، مریم هداوند، ارغوان فلاحی و مهناز چاردولی.
در میان این افراد، پخشان عزیزی، زندانی سیاسی کورد اهل مهاباد، قرار دارد.
همچنین نسبت به خطر صدور مجدد حکم اعدام برای وریشه مرادی و بیتا همتی هشدار داده شده است.
از سوی دیگر، وضعیت شمسی خسروی، زن کورد زندانی نیز در ارتباط با خطر صدور حکم اعدام مورد نگرانی نهادهای حقوق بشری قرار گرفته است.
٧. قتل حکومتی: ۲ زن
در۴ مرداد، یک خودروی شخصی در محور بانه–مریوان هدف تیراندازی مستقیم نیروهای امنیتی قرار گرفت و سه عضو یک خانواده کشته شدند:
مریم اصلانی مادر خانواده
سمیه توکلی
بنابراین در این حادثه ۲ زن کشته شدهاند.
جمعبندی
آمار ثبتشده مردادماه نشان میدهد که زنان کوردستان همچنان در معرض سرکوب امنیتی، مجازات اعدام، خشونت جنسیتی و فشار قضایی قرار دارند. در این ماه، دستکم ٣ زن بازداشت، ۱ زن اعدام و ۱ زن قربانی زنکشی شدهاند و ٢ زن با قتل حکومتی کشته شدن و ٢ زن نیز با حکم حبس مواجه شده است.
در کنار این موارد، تداوم بازداشت و بلاتکلیفی زنان بازداشتشده در ماههای گذشته و قرار گرفتن زنان زندانی کورد در معرض خطر اعدام، نشاندهنده استمرار تهدید علیه حق آزادی، حق حیات، امنیت فردی و برخورداری از دادرسی عادلانه است.
کمیته حقوق بشر اتحادیه زنان دموکرات کوردستان ایران تأکید میکند که این آمار تنها شامل مواردی است که امکان مستندسازی و انتشار آنها فراهم شده و با توجه به فضای امنیتی و محدودیت دسترسی به اطلاعات، آمار واقعی موارد نقض حقوق زنان میتواند بهمراتب بیشتر از موارد ثبتشده باشد.
